'Harry van Raaij is een geweldige farizeeër'

15/02/2010 10:00

Ooit was EVV Eindhoven de grote club in de voetbalhoofdstad van Nederland. Uit de volkswijken Stratum, Gestel en Tongelre stroomden voor elke thuiswedstrijd twintigduizend toeschouwers naar het stadion van de populaire arbeidersclub aan de Aalsterweg.

Keeper Jan Hanssen, Frans Tebak, Piet van Rooij, Dick Snoek, Noud van Melis, Willy Schmidt en publiekslieveling Jan Louwers waren lokale helden. In 1954 werd EVV Eindhoven zelfs landskampioen, dankzij een legendarische overwinning op PSV. In het hol van de leeuw, bij Philips, werd het 0-4.

Even later werd in Nederland het betaalde voetbal ingevoerd. EVV-voorzitter Gerrit Jan Blom haakte principieel af, hij wilde er niets mee te maken hebben. Met de komst van het profvoetbal begon de teloorgang van de trotse volksclub. Midvoor Van Melis werd weggekocht door Rapid JC, Snoek ging naar VVV, Ajax contracteerde de getructe linksbuiten Schmidt en even later tekende Louwers een contract met PSV.

Intussen is FC Eindhoven al jaren een zieltogende club die structureel op de rand van een faillissement balanceert. De ploeg roept nog steeds warme gevoelens op bij de oudere bevolking, maar de thuiswedstrijden in het Jan Louwers Stadion, nog steeds aan de Aalsterweg, trekken slechts een paar honderd mensen.

Op deze pagina heb ik al meermalen een pleidooi gehouden FC Eindhoven als satellietclub van PSV in te richten. De talenten van de koploper spelen hun wedstrijden nu op een bijveld van trainingscomplex De Herdgang, maar zouden veel beter bij FC Eindhoven rijpen, waar ze onder druk voetballen tegen SC Cambuur, De Graafschap, MVV en Go Ahead Eagles. De technische staf van PSV zou zelfs de trainingen voor FC Eindhoven kunnen verzorgen.

Het is eigenlijk het opnieuw uitvinden van het wagenwiel, maar de PSV-bobo’s waren er altijd uiterst huiverig voor. Toen Harry van Raaij voorzitter was, wilde hij er niets van weten. Hij leek wel nog steeds een beetje bang voor de kracht en de uitstraling van de voormalige topclub. Af en toe had ik het gevoel dat Van Raaij de stadgenoot het succes niet gunde.

Hij heeft jarenlang de kans gehad een samenwerking tot stand te brengen, maar er is nooit iets van terechtgekomen.

Hendrikus Jacobus Maria van Raaij werd op 29 augustus 1936 geboren in het Brabantse dorp Haps. Later verhuisde het gezin naar Sint Anthonis. Hij ging naar de mulo in Mill, daarna naar de hbs, studeerde vervolgens Moderne Bedrijfsadministratie en werd uiteindelijk registeraccountant. Sindsdien draait zijn leven om geld, grafieken en getallen.

Op zondag zat hij beurtelings op de tribune bij EVV Eindhoven en PSV, al ging zijn voorkeur uit naar EVV, omdat het de club van het volk was, terwijl PSV van Philips is. Van Raaij startte zijn carrière op de loonadministratie bij DAF, maar stapte al snel over naar Philips Electronics, waar hij begon op de afdeling interne accountantsdienst en eindigde als concerndirecteur corporate accounting.

Namens Philips-baas Jan Timmer voerde hij de veelomvattende Operatie Centurion uit. Philips kampte met een verlies van 4,2 miljard gulden. Wereldwijd diende vijftien procent van alle banen te worden geschrapt. Dat ging om 35 duizend werknemers. Die sanering ziet Van Raaij nog steeds als de meest trieste periode in zijn zakelijke leven.

Als het financiële brein van Philips werkte Van Raaij in de anonimiteit. Ook toen hij in 1984 penningmeester van PSV werd, trad hij weinig op de voorgrond. In 1996 ging er een wereld voor hem open. Als voorzitter van de club was hij een boegbeeld, een bekende Nederlander. Doordat hij zichzelf bleef, had Van Raaij iets vertederends. Hij manifesteerde zich als een vriendelijke oom en lieve opa.

Van de genadeloos harde saneerder was niets te ontdekken, terwijl er in de club maar één man de baas was. Van Raaij leidde PSV als een potentaat, zijn wil was wet. Hij maakte furore, verscheen dagelijks in de media en wilde ten koste van alles PSV tot een topclub maken, wat hem goed afging.

Tijdens zijn bewind speelde de club onafgebroken in de Champions League. PSV werd acht keer kampioen en veroverde viermaal de nationale beker. De succesvolle voorzitter vormde vanaf 2002 een hecht duo met coach Guus Hiddink, die de absolute technische macht had veroverd. Om zijn doel te bereiken, schroomde Van Raaij niet zaken te doen met louche makelaars; het doel heiligde de middelen.

De supporters droegen hem op handen, met de problemen van het nietige FC Eindhoven hield hij zich niet bezig. Maar president-commissaris Timmer, zijn oude Philips-baas, maakte zich ernstig zorgen over het roekeloze financiële beleid van de voorzitter. Uiteindelijk greep Timmer in en werd Van Raaij publiekelijk tot de orde geroepen. Hij probeerde zijn gezicht nog te redden door te roepen dat journalisten niet konden rekenen, maar Timmer was daar heel bedreven in.

Uiteindelijk liet Van Raaij zijn club diep in de rode cijfers achter, waardoor zijn opvolger Rob Westerhof de ondankbare taak had te moeten saneren.

Desondanks verliet Van Raaij het Philips Stadion als erelid van PSV, officier in de orde van Oranje Nassau, sportambassadeur van de gemeente Eindhoven en bondsridder van de KNVB. Ook werd hij gekozen als beste bestuurder van de eerste vijftig jaar betaald voetbal in Nederland, maar op dat moment was zijn financiële beleid bij PSV nog niet getoetst door accountants.

Na zijn vertrek als voorzitter bleek al snel dat Van Raaij de aandacht, het applaus, de persiflage van Erik van Muiswinkel en het voetbalwereldje niet kon missen. Hij liep zijn opvolgers voortdurend voor de voeten en uitte kritiek in de media; in zijn tijd was alles beter. Van Raaij idealiseerde zichzelf op een schaamteloze, bijna zielige wijze.

Dat kom je wel vaker tegen, maar als iemand op 73-jarige leeftijd nóg door die obsessie wordt geteisterd, adviseer ik hem professionele hulp te zoeken. De afgelopen weken voerde hij weer eens een media-offensief tegen zijn opvolgers. Na een competentiestrijd met de raad van commissarissen was Van Raaij opgestapt als voorzitter van het stichtingsbestuur van PSV, waardoor hij geen enkele functie meer bekleedt bij de club.

Van Raaij verwijt president-commissaris Frits Schuitema dat die zijn professionals voor de voeten loopt en te veel de publiciteit zoekt, de banden met zijn protégé Guus Hiddink zijn grotendeels verbroken, in directeur Jan Reker had hij nooit vertrouwen gehad, hij adviseert de beleidsbepalers Marcel Brands aan te trekken als technisch directeur, serveert Adrie van Kraay, die verantwoordelijk is voor technische zaken, volledig af en mist een toekomstvisie.

Als zijn voorganger Jacques Ruts dergelijke uitspraken over hém had gedaan in de media, was Eindhoven te klein geweest. Uit het feit dat niemand binnen PSV reageert op de bejaarde ijdeltuit, blijkt wel dat deze mensen Van Raaij niet meer serieus nemen.

Er is overigens niets zo veranderlijk als een mens, want Van Raaij onderneemt nu een ultieme poging FC Eindhoven, zijn oude liefde, te redden. Hij is van mening dat een club met zo’n rijke historie niet mag worden weggesaneerd. Volgens Van Raaij kan FC Eindhoven alleen op een gezonde basis betaald voetbal blijven spelen als het een functie krijgt ten behoeve van de groei en opleiding van PSV.

En hij voegt eraan toe dat er binnen PSV mensen zijn die willen dat FC Eindhoven zo snel mogelijk verdwijnt. Ik ben nooit eerder zo’n farizeeër tegengekomen in die merkwaardige voetbalwereld.


Johan Derksen