'De clubs moeten de tering naar de nering zetten'

11/01/2010 09:15

Steeds meer charismatische mensen die het voetbal kleur geven, werken in het buitenland of nemen afscheid. Onze nationale trots Guus Hiddink pendelt tussen het Rode Plein en de Amsterdamse grachtengordel.

De toekomst van Dick Advocaat ligt in België, Louis van Gaal heeft de zinloze prestigestrijd in München gelukkig gewonnen en voorspel ik de komende jaren een bijzonder eervol afscheid van het internationale topvoetbal, en zijn alter ego Co Adriaanse permitteert zich een sabbatsjaar.

Het commerciële wonderkind Chris Woerts verdient geld voor Sunderland en het voor elke Nederlandse topclub uitermate geschikte hoofd jeugdopleiding, René Meulensteen, is de rechterhand van Sir Alex Ferguson bij Manchester United. Het blijft jammer dat er zo veel kennis verloren gaat voor het vaderlandse voetbal.

De twee beste spelers uit onze historie, Johan Cruijff en Willem van Hanegem, zijn nog slechts actief als columnist voor respectievelijk De Telegraaf en het AD, maar hun stukjes voegen zelden iets toe, doordat het routineuze producten van ghostwriters zijn geworden. Unieke figuren verdwijnen uit de voetbalwereld.

Feyenoord-voorzitter Jorien van den Herik kreeg stank voor dank voor al zijn inspanningen, nadat een paar achterbakse volksmenners Het Legioen hadden opgestookt. Hij verdiende een eretitel, maar werd via een primitief volksgericht De Kuip uitgejaagd. Nol Hendriks krijgt de ruimte niet meer bij Roda JC en de man die SC Heerenveen groot maakte, Riemer van der Velde, speelt nog slechts een marginale rol in Friesland.

Jan Reker houdt het voor gezien bij PSV, AZ-voorzitter Dirk Scheringa ging ten onder met zijn DSB Bank en directeur betaald voetbal Henk Kesler neemt dit jaar afscheid van zijn bobo-leven en keert definitief terug naar zijn roots in Twente.

Kesler kreeg zijn functie dankzij een sluwe inteelttruc, maar heeft het uitstekend gedaan in Zeist. Nadat hij zelf zijn afscheid had bepaald, kan hij onafhankelijk en openhartig zijn mening ventileren tijdens interviews. Ik heb genoten van zijn realistische uitspraken in het kerstnummer van Voetbal International over de in financiële nood verkerende clubs.

'Die clubs doen niets met elkaar’, zei Kesler, 'want anders hadden ze allang bij elkaar gezeten en gezegd dat ze allemaal zouden stoppen met het betalen van die idiote salarissen aan spelers. Nee, ze zeggen dat ze juist blijven betalen, omdat ze anders de aansluiting in Europa missen. Er is een enorme tweedeling, tussen de Europese top en de Eredivisie. Tussen de Eredivisie en de Jupiler League, maar ook binnen de Eredivisie.'

Hij voorspelt dat PSV, Ajax, Feyenoord, AZ, SC Heerenveen, FC Groningen. FC Utrecht, FC Twente en NAC Breda zich gaan afscheiden van de rest. Verder somt Kesler op dat Ajax een groot en altijd vol stadion bezit en over goede sponsorcontracten beschikt, maar dat de grenzen in de groei zijn bereikt. Hij voegt eraan toe dat zelfs de begroting van een club als Werder Bremen onhaalbaar is voor de Amsterdammers.

De Engelse teams zijn helemáál onbereikbaar, zolang daar één club meer televisiegelden ontvangt dan de hele Eredivisie bij elkaar. Die onbereikbaarheid geldt ook voor Spanje en Italië. Zolang ploegen uit de Eredivisie tegen elkaar spelen, is het kwaliteitsarm maar spannend, zodra die clubs de grens over moeten, is er meteen sprake van oneerlijke concurrentie. Nederland speelt geen rol meer in Europa en misschien moeten we dat ook niet meer nastreven

Lionel Messi verdient elf miljoen euro per jaar bij Barcelona, dat is dertigduizend euro per dag. Samuel Eto’o blijft op 10,5 miljoen steken bij Internazionale, Cristiano Ronaldo verdient tien miljoen als speler van Real Madrid, terwijl Zlatan Ibrahimovic, Kaká en John Terry jaarlijks negen miljoen incasseren bij respectievelijk Barcelona, Real Madrid en Chelsea.

Frank Lampard ontvangt 7,5 miljoen van Chelsea, Wayne Rooney staat voor 5,9 miljoen op de loonlijst van Manchester United en het schoppertje Gennaro Gattuso ontvangt van Silvio Berlusconi jaarlijks 5,2 miljoen voor zijn noeste arbeid. Ruud van Nistelrooy is nog steeds de best verdienende Nederlandse prof, met 6,4 miljoen euro per jaar in Madrid. Arjen Robben ontvangt 5,5 miljoen in München en Clarence Seedorf heeft een jaarsalaris van 5,2 miljoen bij AC Milan.

Van Wesley Sneijder weten we intussen dat hij twintig keer het loon van Piet Velthuizen – de keeper van Vitesse is goed voor vier ton per jaar – incasseert in Italië. Dat zijn leuke bedragen om aan de stamtafel te bespreken, het is de waanzin ten top, maar dat heet in de grotemensenwereld marktwerking. Van Nistelrooy mag vertrekken uit Madrid, maar u begrijpt dat een terugkeer naar Nederland niet mogelijk is, want geen club uit de Eredivisie kan zelfs de helft van zijn huidige salaris ophoesten.

Naar verhouding wordt ook in Nederland heel goed betaald. De topspelers in de Eredivisie verdienen tussen de één en twee miljoen euro, waardoor de gemiddelde voetballer op het hoogste vaderlandse niveau 335 duizend per jaar incasseert.

Gezien de financiële problemen bij veel clubs is dat te veel. Minister-president Jan Peter Balkenende heeft aanmerkelijk méér verantwoordelijkheden dan de verdedigende middenvelder van NEC, de targetman van FC Utrecht of een centrale verdediger van NAC Breda, maar deze heren verdienen altijd nog het dubbele van onze nationale leider.

De vertrekkende directeur betaald voetbal durft nu als eerste te zeggen dat dergelijke bedragen ridicuul en onverantwoord zijn. Volgens Henk Kesler is het terugschroeven van de salarissen een eerste stap om de structurele financiële problemen in het Nederlandse profvoetbal aan te pakken. Hij voegt er meteen aan toe dat we het de spelers niet kunnen verwijten, doordat de clubs die contracten afsluiten.

Kesler vraagt zich af hoelang die ratrace nog doorgaat, aangezien veel clubs maar moeten afwachten of ze het eind van dit seizoen halen. Medelijden kent hij niet. 'Als je verdwijnt, heb je het aan jezelf te wijten’, aldus Kesler. 'Dan heeft een club ófwel geen bestaansrecht óf de club is slecht gemanaged.'

Zinloze emoties in Limburg houden drie zieltogende clubs in stand, met het gevolg dat Roda JC, Fortuna Sittard en MVV noodlijdend zijn. RKC Waalwijk kan de salarissen niet meer betalen, Willem II moet drastisch bezuinigen en Vitesse heeft het moeilijk sinds een voorzitter de club vergeleek met Manchester United.

BV Veendam, FC Zwolle, RBC Roosendaal en FC Oss balanceren op de rand van de afgrond, terwijl Haarlem, Telstar, Excelsior en FC Eindhoven eigenlijk geen bestaansrecht hebben. De Eerste Divisie bestaat nog dankzij een biermerk dat zich wil profileren, maar het is bepaald niet aantrekkelijk voor een minimumloon als fullprof in de Jupiler League te voetballen.

Dat betekent elke maand in spanning afwachten of dat minimumloon ook daadwerkelijk wordt overgemaakt. Daarom heeft de door Kesler in het leven geroepen Topklasse veel méér toekomstmogelijkheden.

Het betaalde voetbal zal de tering naar de nering moeten zetten. Dat is niet leuk voor spelers, maar als ze kunnen rekenen, moeten ze er wel begrip voor hebben. De race met de Europese top is definitief verloren. Meer sponsorinkomsten, publiek en tv-gelden zitten er niet in. Nederland moet financieel gezonde nationale competities creëren en zijn plaats weten.

Boven je stand leven betekent in het voetbal kapitaalsvernietiging, weggegooid geld. Henk Kesler kaartte dit heikele onderwerp op het juiste moment aan.


Johan Derksen